Materyal

                     INTER EVREN PASLANMAZ ÇELİK ÖZELLİKLERİ

Paslanmaz çeliklerin en önemli özelliği, yüksek korozyon dayanımı, yüksek sıcaklıklara dayanıma sahip olmalarıdır. Her bir paslanmaz çelik grubunun sahip olduğu özellikler farklıdır ve buna göre her paslanmaz çelik grubu farklı beklentilere cevap vermektedir.

Çelik, demir oranı içerdiği elementlerin hepsinden fazla, C oranı ise % 2.06′ ya kadar olan Fe-C alaşımıdır. Yüksek mukavemet ve fiziksel özelliklerinden dolayı çelik geniş uygulama alanına salıiptir.

Çelikler kimyasal bileşimlerine göre alaşımsız çelikler ve alaşımlı çelikler olarak sınıflandırılmaktadır. Alaşımsız ve az alaşımlı çelikler korozif etkilere dayanıklı değillerdir. Bileşimlerinde en az %12 Cr bulunan çeliklerse; yüzeylerine kuvvetle bağlanan yoğun, tok ve çok ince bir oksit tabakası nedeniyle pasifleşerek korozyona dayanıklı hale gelir. Bu tip yüksek alaşımlı çelikler “Paslanmaz Çelikler” olarak tanımlanmaktadır. Oluşan pasif tabakanın (Cr2O3 ) tüm yüzeyi kaplaması için çeliğin Cr oranının %8’in altına düşmemesi gerekir.

Paslanmaz çeliklerdeki alaşım elementleri önem sırasına göre krom, nikel, molibden ve mangandır. Ayrıca az miktarda titan, bakır ve niyobyum da vardır. Krom ostenit bölgesini daraltırken, nikel genişletir. Molibden, silisyum ve niyobyum krom gibi ostenit bölgesini daraltır. Karbon ve mangan ise nikel gibi ostenit bölgesini j genişletir. Krom ve nikel içyapının ferritik veya ostenitik olmasını belirler. Paslanmaz çeliklerde en önemli t alaşım elementi kromdur. Kromun oksijene karşı olan afinitesi demirden fazla olduğu için mevcut oksijenle V kendisi birleşerek pasif Cr2O3 oluşturur. Ancak paslanmaz çeliklerde krom karbür oluşumu sonucunda kafes içindeki krom oranı düşer ve dolayısıyla korozyona karşı dayanım özelliği azalır. Bu nedenle çelikte yükselen C ‘ oranı ile ya Cr oranı artırılır ya da kroma göre karbür yapma eğilimi daha fazla olan alaşım elementleri çeliğe ilave edilir. Krom, oksidasyona ve korozyona karşı dayanım getirmesinin yanında çeliğin yüksek sıcaklıklarda mekanik özelliklerini korumasını da sağlar. Nikel paslanmaz çeliklerde redükleyici ve oksitleyici ortamlara karşı dayanım getirir ve yapının ince taneli olmasını sağlar. Ti, Nb, Ta gibi elementler önemli karbür yapıcılardır. Bu nedenle stabilizatör olarak kullanılırlar. Mo özel karbür yapıcıdır ve korozyon dayanımını artırması nedeniyle yüksek alaşımlı krom çelikleri ve ostenitik Cr-Ni çeliklerinde sık olarak kullanılır. Mo, V, Nb gibi elementlerin,paslanmaz çeliklerin yüksek sıcaklıklarda mukavemet değerlerini koruma görevi vardır . N çelik içinde hem istenmez ve hem de alaşım elementi olarak kullanılır. İstenmemesinin nedeni 300-350 °C f civarında neden olduğu mavi kırılganlık, yaşlanmaya hassasiyet ve alaşımsız ve az alaşımlı çeliklerde taneler arası gerilme çatlaklarının oluşmasındaki etkisidir. Alaşım elementi olarak kullanılmasının nedeni ise N ostenitik yapıyı stabilize eder. Ostenitik çeliklerde dayanım ve sıcaklıkla akma noktası da dahil olmak üzere tüm mekanik özellikler artmaktadır. P ve S’ de çelik içinde istenmeyen elementlerdir. P, katı durumda ikincil (mikro) segregasyonların ve ergiyiğin katılaşması esnasında ise birincil (makro) segregasyonların oluşmasına neden olur. Ostenitik Cr-Ni çeliklerinde P ilavesi ile akma sınırının değeri artmaktadır. S ise sıcak çatlakların oluşumunu kolaylaştırmaktadır.

Uygulama alanı en geniş olan  paslanmaz çelik tipleri 304,304L,316 ve 316L’dir.Aşağıda bu tiplerin özellikleri ve uygulama alanları verilmiştir

INTER EVREN’İN tedarik ettiği küçük çaplı borular genel olarak bu dört tip çelikten imal edilmiş olmakla beraber,özel istek üzerine diğer tip çeliklerin kullanıldığı borular da tedarik edilerek müşterilerimize sunulabilmektedir;Aşağıda,borularımızın üretiminde kullanılan çeliğin kimyasal kompozisyonu gösterilmektedir;

 Kimyasal Kompozisyon

ASTM A249,A269,A632,A908